Văn hóa doanh nghiệp là gì ?

Có rất nhiều định nghĩa xung quanh khái niệm Văn hóa Doanh nghiệp. Mỗi nền văn hóa, nền tảng kiến thức khác nhau sẽ có những định nghĩa khác nhau. Và mỗi doanh nghiệp lại có một cái nhìn và cách tiếp thu riêng biệt. Hiện có đến trên 300 định nghĩa khác nhau về văn hóa doanh nghiệp.

Tuy nhiên, các định nghĩa đều có các điểm chung: xem Văn hóa Doanh nghiệp là toàn bộ các giá trị được xây dựng trong suốt quá trình hình thành, phát triển của Doanh nghiệp. Những giá trị này ảnh hưởng và quyết định đến lối suy nghĩ, hành xử của từng cá nhân trong Doanh nghiệp. Điều này tạo nên điểm khác biệt cho mỗi Doanh nghiệp.

Chúng ta sẽ điểm qua một vài định nghĩa về Văn hóa doanh nghiệp bên dưới.

Theo Business Dictionary, Văn hóa doanh nghiệp bao gồm các kỳ vọng, kinh nghiệm, triết lý và các giá trị kết nối các yếu tố này lại với nhau; Văn hóa doanh nghiệp được thể hiện thông qua hình ảnh, các hoạt động bên trong, các tương tác với bên ngoài và các kỳ vọng trong tương lai. Văn hóa doanh nghiệp dựa trên các giá trị, niềm tin, phong tục được đồng thuận, các nguyên tắc được văn bản hóa hay không được văn bản hóa được phát triển theo thời gian và được số đông công nhận là đúng. Văn hóa doanh nghiệp còn thể hiện qua:
• Cách thức kinh doanh của doanh nghiệp, cách tương tác với nhân viên, khách hàng, và xa hơn là tương tác với cộng đồng.
• Các áp lực khi ra quyết định, phát triển các ý tưởng mới hay thể hiện cái tôi cá nhân.
• Việc sắp xếp cơ cấu tổ chức như thế nào.
• Và việc nhân viên cam kết hướng đến mục tiêu của tổ chức như thế nào.

Needle, 2004 – Văn hóa doanh nghiệp cũng bao gồm luôn cả tầm nhìn, giá trị cốt lõi, các tiêu chuẩn, hệ thống, biểu tượng, ngôn ngữ, giả định, niềm tin cũng như các hành vi của các thành viên trong tổ chức.

Deal & Kennedy, 2000 – Hiểu một cách đơn giản, văn hóa doanh nghiệp là “cách mà mọi thứ được thực hiện xung quanh đây”.

Trong khi các định nghĩa về văn hóa ở trên thể hiện việc hình thành văn hóa tại nơi làm việc, một số định nghĩa khác nhấn mạnh đến hành vi của nhân viên, và cách văn hóa tổ chức ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi của nhân viên trong tổ chức như thế nào.

Văn hóa doanh nghiệp là một tập hợp các giả định được chia sẻ nhằm định hướng cho các vấn đề xảy ra trong doanh nghiệp bằng cách đưa ra các hành vi thích hợp cho từng tình huống khác nhau - Ravasi & Schultz, 2006.

Văn hóa doanh nghiệp ảnh hưởng đến cách mọi người và các nhóm tương tác với nhau, với khách hàng và với các bên liên quan (Schrodt, 2002).

Trong lĩnh vực kinh doanh, Văn hóa doanh nghiệp còn được gọi dưới những cái tên khác như: Văn hóa tổ chức, văn hóa kinh doanh, văn hóa làm việc.

Theo Edgar H.Schein – Giáo sư danh dự về khoa học quản trị tại đại học MIT, người có đóng góp rất lớn trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp, Văn hóa Doanh nghiệp được định nghĩa như sau: “Văn hóa doanh nghiệp là mô hình mẫu của các giả định căn bản đã được vận hành đủ tốt để đánh giá là phù hợp khi giải quyết các vấn đề của Doanh nghiệp”. Cũng theo ông, văn hóa doanh nghiệp được chia làm 03 cấp độ như sau:

Edgar H.Schein
Edgar H. Schein – Giáo sư danh dự về khoa học quản trị tại đại học MIT

Cấp độ 01 - Các sản phẩm của con người: Thông thường đây là những gì mà chúng ta nhìn thấy, cảm thấy khi tiếp xúc với, con người, các sản phẩm thuộc về doanh nghiệp. Ví dụ: Văn phòng, ngôn ngữ giao tiếp, sản phẩm, sự sáng tạo thẩm mỹ, trang phục, thái độ trình bày, các nghi thức… Đặc điểm của cấp độ 01 là rất dễ quan sát và khó lý giải.

Cấp độ 02 - Các niềm tin & giá trị được đồng thuận: Ví dụ: trong một doanh nghiệp, định hướng của CEO trong triết lý kinh doanh là hướng đến khách hàng và hướng đến chất lượng dịch hoàn hảo, ban đầu đây chỉ là quan điểm của một cá nhân. Trong thời kỳ mới khởi nghiệp người đứng đầu đều trao đổi với mọi người về triết lý này và khi giao hàng lỗi ngay lập tức người đứng đầu cho phép đổi sản phẩm mới ngay lập tức, khi thấy một nhân viên làm khách hàng không hài lòng CEO sẵn sàng sa thải ngay lập tức...Theo thời gian lượng khách trung thành tăng cao và phản hồi rất tốt, việc kinh doanh tốt lên và phát triển. Các thành viên khác mới vào công ty chưa có kinh nghiệm trong tình huống này cũng thấy rằng triết lý hướng đến khách hàng là đúng. Nếu nhà quản lý thuyết phục được nhóm hành động theo niềm tin của mình và đạt được hiệu quả, mọi người đều công nhận. Lúc đó giá trị “hướng đến khách hàng” sẽ dần dần đi vào giá trị và niềm tin chung. Đặc điểm ở cấp độ 2 là rất trừu tượng nên có khi mâu thuẫn nhau. Để giải mã cấp độ 02, chúng ta phải hiểu đầy đủ hơn về các Giả định căn bản ở cấp độ 03.

Cấp độ 03 - Các giả định căn bản làm nền móng: Trong ví dụ trên, khi các giải pháp được đưa ra dựa trên niềm tin chung “hướng đến khách hàng” liên tục có hiệu quả thì nó sẽ trở thành điều hiển nhiên đúng hay còn gọi là Giả định căn bản. Và theo thời gian toàn bộ số đông đội ngũ khi đứng trước khách hàng hoặc giải quyết các vấn đề với khách hàng luôn có một giả định căn bản hiển nhiên “cứ làm một khách hàng mà hài lòng thì công ty sẽ phát triển”. Đặc điểm của cấp độ 03 là các giả định rất khó để thay đổi.

Như vậy Văn hoá doanh nghiệp là mô hình mẫu các giả định căn bản đã được vận hành đủ tốt để đánh giá là phù hợp khi giải quyết các vấn đề của doanh nghiệp

Mô hình văn hóa doanh nghiệp
Mô hình văn hóa doanh nghiệp theo Edgar H. Schein

Tham khảo 12 loại hình văn hóa doanh nghiệp

Chia sẻ bài viết
Các bài viết liên quan: Văn hóa doanh nghiệp, văn hóa tổ chức

Bài viết khác

Phương pháp tiếp cận xây dựng năng lực của toppion

Tập trung phát triển năng lực cho nhân viên trong doanh nghiệp luôn là vấn đề được các nhà quản lý quan tâm. Làm sao để nâng cao năng lực đội...

Lợi ích Khung Năng Lực

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang thay đổi, yếu tố con người có ảnh hưởng lớn đến sự thành công của doanh nghiệp. Con người là nền tảng để...

12 Loại hình Văn hóa doanh nghiệp

Theo Robert A. Cooke VHDN có thể được chia ra làm 12 loại thuộc 3 nhóm khác nhau: Nhóm 1 - Văn hóa mang tính xây dựng - Constructive styles Nhóm 2 -...

Các vấn đề thường gặp khi triển khai BSC/KPIs

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ tổng hợp những vấn đề thường gặp khi triển khai BSC/KPIs mà chúng tôi gọi là TOP 12 "điểm chết" trong hơn 10 năm...

Lý do vì sao đọc nhiều sách, học nhiều khóa học nhưng kỹ năng vẫn không thay đổi?

Chúng ta thường đọc rất nhiều sách, tham gia rất nhiều khóa học, thu thập rất nhiều kiến thức, có thể hướng dẫn cho người khác rất nhiều điều hay nhưng...

Điều kiện cần & đủ khi triển khai các dự án tư vấn cho các doanh nghiệp tại Việt Nam?

Các đơn vị tư vấn nước ngoài nhận định rằng: Việc triển khai các dự án tư vấn cho các Doanh nghiệp tại Việt Nam thật sự không dễ dàng. Thông...